روشهای حمل و بسته بندی در حمل کالای خطرناک به خارج از کشور : یکی از مقوله های مهم که در صنعت حمل و نقل هوایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ حمل کالای خطرناک می باشد. در ارسال بار به روش های مختلف زمینی، هوایی، دریایی، فریت بار یا صادرات بار تجاری کالاهای مختلفی حمل و نقل می شود. برخی از این کالاها در طبقه ی کالاهای خطرناک (Dangerous Goods)جای دارد.
طبق آمار به دست آمده سالانه مقدار زیادی کالای خطرناک از طریق هوایی حمل می شود و در این میان حمل و نقل ایمن کالاهای خطرناک یکی از نگرانی های اصلی است. اگر می خواهید در مورد حمل کالاهای خطرناک اطلاعات بیشتری داشته باشید؛ در ادامه این مقاله ما را همراهی کنید.
کالای خطرناک چه نوع کالایی است؟
منظور از کالاهای خطرناک کالاها یا موادی است که برای سلامت و ایمنی اموال یا محیط زیست خطر ایجاد می کند. نام این کالاها درلیست کالاهای خطرناک “کتاب مقررات کالاهای خطرناک یاتا” آورده شده و یا مطابق این مقررات طبقهبندی شدهاند.
در زمان ارسال کالاهای خطرناک باید به یکسری موارد توجه کرد تا حمل این کالاها به ایمنی انجام شود. در واقع حمل کالای خطرناک چه به صورت حمل بار هوایی چه به صورت حمل بار دریایی فرآیند پیچیده ای است و قوانین و مقررات زیادی دارد که باید مورد توجه قرار بگیرد. متخصصین ما در شرکت ایرسا ایمن بار با تمامی این قوانین آشنا هستند و شما می توانید با خیالی آسوده مسئولیت ارسال بار خطرناک خود را بر عهده ی کارشناسان این شرکت قرار دهید.

انواع کالاهای خطرناک
کالاهای ممنوعه
حمل و نقل برخی از کالاهای خطرناک مانند اکثر مهمات و مواد منفجره به صورت هوایی کلا ممنوع است. در واقع حمل بعضی از کالاهای خطرناک تحت هر شرایطی، با هواپیما غیر قانونی است.
کالای خطرناک قابل حمل هوایی
برخی از کالاهای خطرناک وجود دارد که می توان آن ها را با رعایت قوانین و مقررات و رعایت اصول خاص در بستهبندی و حمل ارسال کرد. و این بدین معنی نیست که این کالاها را می توان در چمدان مسافر یا خدمه پرواز ارسال کرد. کالاهای خطرناک قابل پذیرش در حمل هوایی خود به 9 کلاس کلی دسته بندی می شود که در ادامه در مورد این 9 کلاس بیشتر توضیح می دهیم.
کالای خطرناک پنهان
در ابتدای فرآیند حمل و نقل باید تفاوت بین محموله عمومی و کالاهای خطرناک مشخص شود و قبل از بستهبندی کالا و برنامهریزی حمل و نقل، ابتدا باید طبقهبندی کالاهایی که قرار است حمل شوند مشخص شود. چرا که امکان دارد؛ مسافر، کادر پرواز یا فرستنده بار، در مورد خطرناک بودن کالای خود اطلاعی نداشته باشند.
از آنجایی که تعیین و شناسایی تمامی کالاهای خطرناک کار دشواری است؛ از این رو باید دقت عمل زیادی در انجام آن وجود داشته باشد. شرکت ایرسا ایمن بار در فرآیند تشخیص و پذیرش بار بسیار دقیق عمل می کند و به غیر از کالاهای مجاز، هیچ کالای خطرناکی توسط هواپیما ارسال نمی شود. در ادامه به معرفی برخی از کالاهای خطرناک پنهان می پردازیم. این کالاها عبارتند از:
-
تجهیزات صنعت هواپیمایی شامل : جلیقه نجات،قطعات یدکی هواپیما، کپسول آتش نشانی و…
-
هر انچه باتری دارد مانند : باتری تر یا باتری لیتیومی
-
لوازم یدکی اتومبیل شبیه : باتری تر، باک سوخت حاوی سوخت و…
-
انواع مواد شیمیایی مثل : مایعات یا جامدات قابل اشتعال، انواع پاک کنندههای سطوح، مواد سمی و…
-
لوازم و اثاثیه خانگی شامل : مایعات قابل اشتعال، چسب ها، کبریت و…
-
تجهیزات اردوگاهی شامل : کپسول گاز، کبریت، قرص الکل جامد و…
-
وسایل غواصی شامل : چراغ قوه حاوی باتری، سیلندرهای هوا و…
-
وسایل چمدان مسافر شامل : کبریت، گاز پاک کن،اسپری، فندک،لوازم عکاسی،انواع مختلف رنگ و دارو، غذای فریز شده و…
-
• وسیله های آزمایشگاهی مانند : اکسید کنندهها، مواد سمی و…
-
جعبه ابزار
کالاهای خطرناک مستثنی
در برخی از موارد خاص؛ یکسری از کالاهای خطرناک از رعایت مقررات حمل کالای خطرناک مستثنی هستند. شرایط استثنا به شرح زیر است:
مقدار مستثنی شده کالای خطرناک
در یکسری موارد می توان مقدار بسیار کمی از کالاهای خطرناک را ارسال کرد و برای ارسال این کالاها نیازی رعایت یکسری قوانین شامل تهیه ی مدارک و برچسب خطر نمی باشد. حمل و نقل مقادیر محدود بعضی از کالاهای خطرناک طبق توصیههای سازمان ملل در بستهبندی غیر از UN امکان پذیر است.
مواد رادیواکتیو در بستهبندی مخصوص
برخی از مواد رادیو اکتیو وجود دارد که میزان سطح تابش آن ها بسیار کم است و هیچ اثری روی انسان یا مواد حساس نظیر فیلم خام در مجاورت خود ندارد. این دسته از مواد رادیو اکتیو را میتوان بدون بستهبندی UN حمل و نقل کرد.
اموال شرکت حمل کننده بار
برخی از وسایل و تجهیزات شرکت حمل کننده بار نظیر تجهیزات هواپیما، کالاهای مصرفی، یخ خشک، تجهیزات الکترونیکی باتریدار، قطعات یدکی هواپیما را می توان بدون بسته بندی UN حمل و نقل کرد.
روشهای حمل کالا خطرناک
کالاهای خطرناک را می توان به روش های متعددی حمل و نقل کرد که عبارتند از:
- روش حمل هوایی
- روش حمل زمینی و ریلی
- روش حمل دریایی
حمل هوایی کالای خطرناک
حمل هوایی یکی از روش های مورد استفاده برای حمل کالاهای خطرناک می باشد. شرکت ایرسا ایمن بار با تجربه ی چندین ساله یکی از پیشروترین شرکت ها در زمینه در زمینه صادرات بار ، واردات و فریت بار ، محمولهی “کالای خطرناک” می باشد و کالای خطرناک را با ارائه ی بهترین خدمات بستهبندی UN و رزرو و صدور بارنامهی باربه مقصد مورد نظر شما مشتریان عزیز ارسال می کند.

دلایل محبوبیت حمل هوایی کالای خطرناک
درسته که ارسال کالاهای خطرناک از طریق هواپیما خطرات خاص خود را دارد؛ اما به نا به دلایل زیر برخی از این کالاها به صورت هوایی ارسال می شود:
اهمیت تجاری برخی از کالاهای خطرناک مانند: رنگها، باتریها و… زیاد است.
در برخی از کالاهای خطرناک مانند رادیو ایزوتوپهای درمانی مدت زمان حمل اهمیت زیادی دارد.
برخی از کالاهای خطرناک باید در شرایط خاصی ارسال شد؛ به عنوان مثال برخی از کالاها نیازمند این است که در زمان حمل خنک نگه داشته شوند و حمل هوایی به دلیل کوتاه بودن زمان حمل و نقل مناسب تر است.
برخی از مناطق هستند که ارسال بار تنها از طریق حمل و نقل هوایی امکان پذیر میباشد.
شرایط ارسال هوایی بار خطرناک
بسته بندی کالاهای خطرناک یکی از ضروری ترین اجزای حمل و نقل ایمن کالاهای خطرناک از طریق هوایی است. برای اینکه بتوان خطرات احتمالی حمل کالاهای خطرناک برای هواپیما، مسافران و کادر پرواز را کاهش داد و یا حذف کرد. لازم است در بستههای کالاهای خطرناک یکسری اقدامات را انجام داد.
کالاهای خطرناک باید با کیفیت خوب بستهبندی شوند، بستهبندی باید به اندازه کافی قوی باشد تا در برابر ضربهها و بارگیریهایی که معمولاً در حمل و نقل با آن مواجه میشوند، مقاومت کند. علاوه بر این، بسته به خطر هر کالای خطرناک، بسته بندی متفاوتی وجود دارد.
برخی از کالاهای خطرناک به بسته بندی با مشخصات سازمان ملل نیاز دارند که باید تست های استاندارد عملکرد خاص را با موفقیت پشت سر گذاشته باشد. با این حال، برخی از کالاهای خطرناک با خطر کمتر در مقادیر کمتر مجاز به حمل و نقل در بسته بندی های دیگر هستند.
با اعمال روش بسته بندی صحیح و بسته بندی مناسب، کالاهای خطرناک به طور ایمن نگهداری می شوند و خطر در بسته بندی محصور می شود.
نکات مهم در حمل کالای خطرناک بصورت هوایی
برای حمل ایمن کالاهای خطرناک با هواپیما لازم است، به موارد زیر توجه شود:
-
طبقهبندی کالاهای خطرناک
-
توجه به ممنوعیتها
-
آموزش در خصوص حمل
-
بستهبندی کالاهای خطرناک (UN)
-
علامتگذاری و الصاق برچسب
-
مدارک و مجوزهای مورد نیاز
-
پیشگیری از خطرات پنهان
-
گزارش حادثه/رویداد
-
ارائه اطلاعات (اطلاع به خلبان، ارایه اطلاعات عکسالعملهای اضطراری و…)
حمل هوایی کالای خطرناک چه محدودیت هایی دارد ؟
در حمل هوایی کالاهای خطرناک یکسری محدودیت هایی وجود دارد که به شرح زیرمی باشد:
- ممنوعیت حمل بعضی از کالاهای خطرناک تحت هر شرایطی : برخی از کالاها به دلیل اینکه بیش از انداطه خطرناک هستند؛ تحت هیچ شرایطی امکان حمل با هواپیما برای آن ها وجود ندارد.
- ممنوعیت حمل بعضی از کالاهای خطرناک در شرایط عادی: برخی از کالاهای خطرناک هستند که در شرایط عادی امکان ارسال آن ها وجود ندارد و باید در شرایط خاص و اضطراری، با تایید مقامات صلاحیت دار آن ها را ارسال کرد.
حمل کالای خطرناک با هواپیمای باری – کارگو
برخی از کالاهای خطرناک را می توان تنها با هواپیمای باری حمل و نقل کرد.(Cargo Aircraft Only)
Variation : برخی از کشورها و شرکتها، ممنوعیت و محدودیتهای بیشتری نسبت به مقررات یاتا وضع می کنند، که به آنها Variation میگویند.
طبقه بندی کالاهای خطرناک و ممنوعه
مطابق استاندارد بینالمللی یاتا کالای خطرناک به 9 دسته کلی تقسیم شود که به شرح زیر می باشند:
- گازها (Gases)
- مواد منفجره ( Explosives)
- جامدات قابل اشتعال (Flammable Solids)
- مایعات قابل اشتعال ( Flammable Liquids)
- مواد رادیو اکتیو ( Radioactive Material)
- مواد خورنده (Corrosive)
- مواد و کالاهای خطرناک متفرقه، شامل موادی که خطر زیست – محیطی دارند.
- مواد اکسیدکننده و پراکسیدهای آلی( Oxidizing Substances and Organic Peroxides)
- مواد سمی و مواد عفونی (Toxic & Infectious Substances)
روش های بستهبندی خاص کالاهای خطرناک – بستههای UN
یکی از موارد مهم در ارسال کالاهای خطرناک بسته بندی این کالاها است. بسته بندی کالاهای خطرناک بسته به نوع و میزان خطرناك بودن خود متفاوت است. در واقع؛ در کالا با درجه خطر بالا، باید با توجه به نوع خطربسته بندي کاملا متناسب باشد.

بر اساس همین موضوع؛ بسته به میزان خطر کالا، بستهبندی کالای خطرناک در سه گروه یک ، دو و سه ( I , II , III) به شرح ذیل می باشد:
گروه بستهبندی کالای خطرناک
-
گروه بستهبندی I : این گروه از بسته بندی براي مواد به شدت خطرناك(high danger) است.
-
گروه بستهبندی II : این گروه ازبسته بندی برای کالاهایی با خطر متوسط(medium danger) می باشد.
-
گروه بستهبندی III: این بسته بندی مخصوص کالاهایی با خطر كم(low danger) می باشد.
در شرایطی که یک ماده در بيش از يك گروه بستهبندي باشد، بستهبندي UN مطابق گروه خطرناکتر می باشد. يعني بستهبندي انجام می شود که بالاترین درجه ی خطر برای آن ماده را شامل شود.
علامتگذاری بستههای UN
در علامتگذاری بستههای UN ، بعد از شماره بستهبندی ، حرفی ميآيد كه گروه بستهبندی کالای خطرناک را مشخص می کند. متناسب با میزان خطر؛ کالا با سه حرف (X,Y.Z) به شرح دسته بندی می شود:
X : ظروف مورد استفاده براي مواد مربوط به گروههای بستهبندي I,II,III
Y : ظروف مورد استفاده براي مواد مربوط به گروههای بستهبندي II,III
Z : ظروف مورد استفاده براي موار مربوط به گروههای بستهبندي III
نکات مهم در بستهبندی کالاهای خطرناک
در اینجا به بررسی نکاتی که در بسته بندی برای حمل کالای خطرناک باید مورد توجه قرار بگیرد؛ می پردازیم.
UN NUMBER
UN شماره چهار رقمی است که کدهای بینالمللی شناسایی مواد شیمیایی را مشخص می کند. این اعداد شامل اعداد UN0001 تا UN3500 بوده و از طرف کمیته تخصصی حمل و نقل کالای خطرناک سازمان ملل متحد مشخص شده است.
(Proper Shipping Name/Description) PSN
PSN نام درست کالای ارسالی یا همان نام استاندارد یا نام تجاری کالای خطرناک میباشد.
ریسک فرعی ( Subsidiary Risk)
زمانی که خطرات حمل کالای خطرناک بیش از آنچه که در یک کلاس یا دستهبندي طبقهبندی شده قرار دارد؛ باشد، کلاس اصلی را به خطر اصلی ، و کلاس فرعی آن را به خطرات جانبی اختصاص می دهیم.
مسئولیتهای شرکتهای حمل کالای خطرناک
شرکت حمل و نقل کالا موظف است؛ در هنگام پذیرش کالای خطرناک؛ فرستنده را از قوانین حمل کالای خطرناک آگاه کند و مطابق با قوانین و مقررات کالا را ارسال کند. از مهمترین مسئولیتهای شرکت حمل کننده کالای خطرناک می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پذیرش کالاهای خطرناک
- آموزش پرسنل
- انبارداری کالای خطرناک
- بارگیری کالای خطرناک
- بازرسی کالای خطرناک
- تهیه اطلاعات،شامل اطلاعات لازم برای مواقع اضطراری
- گزارش حوادث و سوانح مربوط به کالای خطرناک
- بایگانی مدارک
سخن پایانی
در این مقاله در مورد حمل کالاهای خطرناک، قوانین و مقررات آن و بسته بندی این کالاها اطلاعاتی ارائه دادیم. امیدواریم با مطالعه ی این مقاله پاسخ سوالات خود را در زمینه حمل کالای خطرناک دریافت کنید.
در صورت نیاز به کسب اطلاعات بیشتر در مورد حمل کالای خطرناک می توانید با مشاورین ما در شرکت ایمن بار تماس بگیرید و به صورت رایگان در جلسه ی مشاوره شرکت کنید.